Padohal indak ado urang nan pernah mambuang kuciang dalam karuang. Bahkan di nagari awak, alun ado tadanga kaba ado toke kuciang nan ado tu toke jawi atau toke taranak. Untuak taranak nan kaciak-kaciak takah ikan jo umang –umang, labih acok tadangan panggaleh ikan atau lauak, atau bajaga umang-umang.
Jadi agak ganjia kalau di satiok Pilkada sarantak nan akan manampilkan labiah dari saratuih tokoh Sumatera Barat, tu ado peringatan dini atau caro inggirihnyo, early warning : “Jan mambali kuciang dalam karuang!” Kasimpulan kaji pakaro asa mulo istilah ‘mambali kuciang dalam karuang ko’ ko pasti bukan dari daerah awak ko. Mungkin dari daerah lain nan suko bajaga kuciang.
Satiok Pilkad tu dek KPU lah diumumkan calon-calon angku palo nan basalero batandiang santiang untuk kadipiliah rakyaik badarai. Kalau di nagari awak ado 19 Kabupaten/Kota tambah jo provinsi ciek, latak lah tiok daeran ntun ado tigo pasang calon, mako akan ado 20 kali tigo pasang sama dengan 60 pasang atau kiro-kiro 120 urang calon.
Urang nan 120 urang tu basamo-samo bakato: “Piliahlah ambo jadi pamimpin!”
Kampanye jo babagai caro dimulai. Sacaro umum, mareka mancubo marenten mamparancak galak, mampamanih muko. Kadang basiak-siak an badan gai, nan tak biaso bakupiah, lah bakupiah dalam kodak sagadang rumah nan dipasang di tapi labuah.
Macam-macam pangakuannyo, ado nan mangaku jujur, barasiah, indak pancilok. Ado nan mangaku santiang bakarajo, kuaik tanagonyo, sampai ado nan bakodak sambia mamikua bareh sakaruang gadang. Ado nan mangaku barasiah co Bung Hatta, mangaku karajo kareh, maniru Bob Sadino, mangaku sangaik siak, mangaku pandai mamimpin staf, mangaku pandai mamarentah, mangaku berhasil mambangun (surang?) dan sabagainyo.
Pokoknyo nan hebat awak wee je, salabiahnyo tingga sakapalo dek nyo. Kama-kama pai, harus mambaok kain saruang baru, mukenah baru, karatu namo. Galak manih taserak, pitih taserak lo.
Iko sadonyo untuak manunjuakkan ka urang banyak bahaso inyo patuik dipiliah, sasuai rueh jo buku. Nan KPU jo Panwas apo indak bangih? Oh indak, karano itu alah ado aturannyo.
Ops…! Nampaknyo ado nan main kasa. Maklum, dek nan masuak galanggan sangaik banyak, jadi diluncuakanlah kampanye hitam dek sebagian nan sato batandiang ntun. Asuang pitanah, tuduah manuduah biasonyo baserak di ma-dima. “Tan Barain ntun jan dipiliah lai, nyo palampang bini mah” atau “Manga lo kadipiliah paja gilo tu, utaknyo maliang se mah” baitu antaro lain pitanah-pitanah nan beredar.
Kecek rang cadiak-cadiak, ado kampanye hitam ado lo kampanye negatif. Nan partamo adolah caro main kasa. Sumbarang tuduah se. Padohal, kalau nio, kampanye hitam sarupo tu bisa dilaporkan dek korban ka pulisi sabagai pitanah.
Tapi baa kampanye negatif? Iko kadang-kadang elok. Apo lai untuak calon pamiliah. Kampanye negatif biasonyo malaporkan kaba buruak dari lawan politik. Ado data jo fakta tantang hal-hal nan buruak tu. Baru dibumbui jo macam-macam hal. Katiko diungkapkan, fakta indak nol tapi manganduang kabanaran.
Biasonyo banyak urang nan alergi jo iko. Tapi co lah pikia, takah urang ka mancari minantu, samakin banyak urang manyabuikan keburukan calon minantu nyo, samakin rancak sahingga jaleh jantan batino minantu tu. Iyo ndak?
Bagi rakyaik badarai nan ingin mamiliah, iko sabananyo paralu untuak mambimbiang pamiliah mandapekan calon pemimpin nan paliang saketek dosonyo, nan palaing ngenek parangai cingkahaknyo.
Mako, supayo kuciang dalam karuang indak dipiliah, kuciang tu paralu dikaluakan dulu. Ma tau di dalam tu kuciang pancilok, kuciang kurok atau iyo sabana kuciang santiang. Karano dalam karuang tu ado tigo ikua kuciang, piliah lah kuciang nan paling saketek dosonyo. Jan ndak mamiliah lo, beko dituduah lo wak golput.
Jadi, manyigi kuciang dalam karuang jo caro mangaluakan kuciang-kuciang tu adolah caro nan paliang elok. Kalau ado ampek ikua kuciang dalam karuang, siapo tahu, mungkin salah satunyo adolah kuciang aia. Konotasi kuciang aia dalam dialek sosial Minangkabau adolah personifikasi ketiaksanderehan parangai sasaurang.
Apokah calon tu kuciang aia atau indak, susah ditantukan. Kampanye negatif adolah salah satu caro untuak menolong mambukakan rahasio ko.
Tapi baa kalau kasudahannyo nan tapiliah jadi angku palo adolah kuciang aia juo? Tu ka baa lai, tando awak nan mamilih labiah suko jo kuciang aia. Jadi, kalau limo tahun kucian aia tu mambuek cabuah nagari bakapanjangan sajo, sabananyo awak basamo nan mambuek cabuah. Usah disasai, Pamilu nan katibo usah dipiliah juo paja tu lai. Jan acok na kahilangan tungkek.




